ΜΠΕ για την έκδοση περιβαλλοντικών όρων για δημιουργία Καταφυγίου Τουριστικών Σκαφών έμπροσθεν του Ξενοδοχείου SANTANNA ISLAND στη Τ.Κ. Βραχασίου, Δ.Ε. Βραχασίου, Δήμου Αγίου Νικολάου, Π.Ε. Λασιθίου

Πρόσκληση για συμμετοχή στην Ανοιχτή Διαβούλευση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για το έργο με τίτλο «ΜΠΕ για την έκδοση περιβαλλοντικών όρων για δημιουργία Καταφυγίου Τουριστικών Σκαφών έμπροσθεν του Ξενοδοχείου SANTANNA ISLAND στη Τ.Κ. Βραχασίου, Δ.Ε. Βραχασίου, Δήμου Αγίου Νικολάου, Π.Ε. Λασιθίου»

Δείτε τα επισυναπτόμενα αρχεία εδώ:

https://drive.google.com/file/d/1VZxdzpvQSAz95Yo2Y4iyk_whsVhEEaR4/view?usp=sharing

Ημερομηνία ολοκλήρωσης ανοιχτής διαβούλευσης: 25 Oκτωμβρίου 2026.

Προηγούμενο ΔΕΛΤΙΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ
Σχόλια Διαβουλεύσεων

2 Σχόλια

  • Όλγα Τσαγκαράκη
    8 Οκτωβρίου, 2026

    Θέμα: Απόψεις επί της ΜΠΕ «Δημιουργία Καταφυγίου Τουριστικών Σκαφών έμπροσθεν του Ξενοδοχείου SANTANNA ISLAND, Τ.Κ. Βραχασίου, Δήμου Αγίου Νικολάου» (ΠΕΤ 2603016912 · ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/98835/6960/03.09.2026)
    Ζητώ να απορριφθεί το έργο. Δεν ζητώ να συμπληρωθεί ή να διορθωθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
    Το έργο θα κατασκευαστεί στο Κρέμασμα, τη μικρή βραχώδη χερσόνησο όπου κάτοικοι και επισκέπτες του Σισίου ψαρεύουν, κολυμπούν, κάθονται τα καλοκαιρινά βράδια και παρακολουθούν το ηλιοβασίλεμα. Στις 391 σελίδες της ΜΠΕ το όνομά του δεν εμφανίζεται ούτε μία φορά.
    Μια κατασκευή στη στεριά, όσο μεγάλη κι αν είναι, μπορεί να αφαιρεθεί και ο τόπος να αποκατασταθεί. Ένας μόλος από ογκόλιθους πάνω στον βυθό, μια χερσόνησος που σκάβεται και 80 m φυσικής ακτής που γίνονται τσιμέντο δεν γυρίζουν πίσω. Μια τέτοια επέμβαση θα μπορούσε να δικαιολογηθεί μόνο από αποδεδειγμένη δημόσια ανάγκη. Η ΜΠΕ δεν τεκμηριώνει καμία: το όφελος που περιγράφει είναι 19 θέσεις σκαφών μπροστά σε ένα ξενοδοχείο.
    Ζητώ την απόρριψη για τέσσερις λόγους:
    1. Η θέση δεν στηρίζεται από το ισχύον πλαίσιο: το έργο είναι μέσα στον οικισμό, σε τόπο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, χωρίς πρόβλεψη στο ΣΧΟΟΑΠ, και σχεδιάζεται ως «καταφύγιο» για ένα ξενοδοχείο, ενώ ο ξενοδοχειακός λιμένας έχει καταργηθεί.
    2. Το έργο καταστρέφει μόνιμα έναν δημόσιο χώρο σε καθημερινή χρήση, χωρίς καμία τεκμηριωμένη αναγκαιότητα.
    3. Η ΜΠΕ δεν τεκμηριώνει τις επιπτώσεις στη θάλασσα και στην ακτή, ενώ ο διπλανός όρμος δείχνει τι συμβαίνει με τέτοιες κατασκευές.
    4. Η μελέτη είναι γεμάτη αντιφάσεις, που επιβεβαιώνουν ότι το έργο δεν μπορεί να δικαιολογηθεί.
    Οι παραπομπές σε σελίδες αφορούν την αρίθμηση της ΜΠΕ.
    Το έργο και ο τόπος
    Το Κρέμασμα είναι από τα τελευταία αδόμητα σημεία αυτής της ακτής. Ό,τι υπήρχε γύρω του, αρχαιολογικά ίχνη και γερμανικά πολυβολεία, χάθηκε με την ξενοδοχειακή δόμηση. Έμεινε ένα κομμάτι βράχου ανοιχτό σε όλους, για βόλτες, κολύμπι, πυροφάνι, ψάρεμα και με θέα προς τη δύση. Αν γίνει το έργο, τα βράχια στο Κρέμασμα, χαρακτηριστικό της φυσιογνωμίας του τόπου μας, τοπόσημο όπου μεγαλώσαμε κι έχουμε εντάξει στην καθημερινή ζωή μας και στην ιστορία του τόπου μας θα καλυφθούν για πάντα από ογκόλιθους και τσιμέντο, από έναν οικονομικό φορέα που δεν έχει καμία σχέση με το χωριό μας.
    Την καθημερινή χρήση του χώρου την καταγράφουν, χωρίς να το σχολιάζουν, και οι μελέτες του ίδιου του φορέα. Στη Γεωτεχνική Μελέτη (σελ. 42), η φωτογραφία της χερσονήσου δείχνει έναν ψαρά στην άκρη της. (Γεωτεχνική Μελέτη του φακέλου, σελ. 42: ψαράς στην άκρη του Κρεμάσματος )
    Αυτά προτείνει το έργο σε αυτό το σημείο (σελ. 66–68, 85–86, 93, 113):
    • Μόλο 212,5 m, ύψους +3,70 m και πλάτους πάνω από 30 m στη βάση. Ο μόλος τυλίγει τη χερσόνησο από δυτικά και βόρεια, δηλαδή από την πλευρά του ηλιοβασιλέματος. Από την πλευρά του πελάγους θωρακίζεται με φυσικούς ογκόλιθους 1,5 έως 4 τόνων. Η θωράκιση έχει μήκος 224,8 m και πρανές πλάτους έως 18 m στη βάση, πάνω στον βυθό.
    • Προκυμαία 995 m² και ράμπα 43,5 m. Η φυσική βραχώδης ακτή, σε μήκος περίπου 80 m, γίνεται τσιμεντένιο κρηπίδωμα. Η ράμπα κατεβαίνει από τον δρόμο (+6,50 m) με τοιχία αντιστήριξης ύψους έως 5,4 m. Γι’ αυτό ζητείται και επανακαθορισμός της γραμμής αιγιαλού.
    • Χερσαία Ζώνη Λιμένα 4.557 m² και κτίριο 300 m², με αναψυκτήριο, καταστήματα και παροχή καυσίμων, στην άκρη της χερσονήσου. Πρόκειται για εμπορικές χρήσεις, όχι για εξυπηρέτηση λιμένα.
    • 7.650 m³ καθαιρέσεις και 8.675 m³ εκσκαφές πυθμένα.
    Αιγιαλός, δηλαδή κοινόχρηστος χώρος. Η Βυθομετρική αποτύπωση του φακέλου δείχνει ότι το Κρέμασμα βρίσκεται προς τη θάλασσα από τη γραμμή αιγιαλού (ΦΕΚ 214/Δ/2011). Το ξενοδοχείο βρίσκεται απέναντι, νότια της «Δημοτικής Οδού». Ο νόμος επιτρέπει λιμενικά έργα στον αιγιαλό. Ακριβώς γι’ αυτό όμως η ΜΠΕ όφειλε να αξιολογήσει την απώλεια ενός κοινόχρηστου χώρου σε ενεργή χρήση και να διασφαλίσει την πρόσβαση του κοινού. Δεν κάνει τίποτα από τα δύο.
    Ο δρόμος. Ο παραλιακός δρόμος γύρω από το Κρέμασμα ήταν χωματόδρομος, τον οποίο πλακόστρωσε και φώτισε το ξενοδοχείο. Στα σχέδια του φακέλου όμως χαρακτηρίζεται «Δημοτική Οδός» και «Δημόσιος δρόμος», και πάνω του καταλήγει η ράμπα του καταφυγίου. Η ΜΠΕ δεν τον αναφέρει. Φοβόμαστε βάσιμα ότι θα περιοριστεί ή θα κλείσει στην πράξη. Η Τεχνική Έκθεση άλλωστε δηλώνει ανοιχτά τον σκοπό του έργου: «εύκολη πρόσβαση στην ξενοδοχειακή μονάδα».
    Η θέα. Η ΜΠΕ δεν περιέχει ούτε μία οπτική προσομοίωση. Ισχυρίζεται ότι δεν υπάρχει «οπτική παρεμπόδιση» επειδή τα έργα είναι χαμηλά (σελ. 330). Το ζήτημα όμως δεν είναι το ύψος. Είναι τι θα βλέπει όποιος κάθεται στο Κρέμασμα: αντί για βράχια και ανοιχτή θάλασσα προς τη δύση, μόλο από ογκόλιθους, τσιμεντένια προκυμαία, ελλιμενισμένα σκάφη, κτίριο 4 m στην άκρη της χερσονήσου, 24 φωτιστικά και φάρο.
    Η κοινωνία. Στις κοινωνικές επιπτώσεις (σελ. 335–337) η ΜΠΕ καταγράφει μόνο οφέλη, κυρίως θέσεις εργασίας. Ως κάτοικος γνωρίζω ότι η τοπική κοινωνία ήδη δεν επαρκεί για να στελεχώσει τα υφιστάμενα ξενοδοχεία. Το Σίσι ζει από τον τουρισμό (σελ. 63), και ο τουρισμός του στηρίζεται στην ομορφιά του τόπου. Η απώλεια του Κρεμάσματος δεν είναι το τίμημα της ανάπτυξης. Είναι κόστος για την ίδια την τουριστική ταυτότητα του χωριού. Η όχληση των κατοίκων κρίνεται «αμελητέα» επειδή τα έργα θα γίνουν τον χειμώνα, όμως οι κάτοικοι ζουν εδώ όλο τον χρόνο.

    1. Λάθος θέση, χωρίς θεσμικό έρεισμα
    Μέσα στον οικισμό, όχι έξω. Η ΜΠΕ γράφει τρεις φορές ότι το έργο είναι «εκτός ορίων οικισμού» (σελ. 17, 31, 335). Το χερσαίο τμήμα του όμως βρίσκεται μέσα στην οριοθέτηση του Σισίου (Απόφαση Νομάρχη 2974/1987, ΦΕΚ 843/Δ/1987), και το παραδέχεται η ίδια η ΜΠΕ στη σελ. 32. Εξαιτίας αυτού του λάθους, η όχληση των κατοίκων δεν εξετάστηκε καθόλου. Το ίδιο λάθος αφήνει ανεξέταστο και το ζήτημα των καυσίμων: το κτίριο θα παρέχει καύσιμα, ενώ το ΣΧΟΟΑΠ (άρθρο 5.1 παρ. 10) απαγορεύει νέα πρατήρια καυσίμων μέσα σε οριοθετημένους οικισμούς. Η ΜΠΕ δεν εξετάζει αν η απαγόρευση εφαρμόζεται.

    Το ΣΧΟΟΑΠ δεν το επιτρέπει. Το ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Βραχασίου (ΦΕΚ 383/ΑΑΠ/2012) δεν προβλέπει πουθενά λιμενική εγκατάσταση στο Σίσι. Σημειώνει ότι η πολεοδομική μελέτη του οικισμού είναι «σε εξέλιξη» και εντάσσει το «Παραλιακό μέτωπο Σισίου – Μιλάτου» στα έργα του Δήμου. Θεσπίζει επίσης Ζώνη Προστασίας Ακτών (ΠΕΠ-ΑΚ) για όλο τον παράκτιο χώρο (άρθρο 3.1.10): τα κτίρια πρέπει να απέχουν 100 m από τον αιγιαλό, ή 50 m μόνο αν αποδειχθεί ότι δεν υπάρχουν προστατευτέα είδη. Η μόνη εξαίρεση αφορά «κτίρια εξυπηρέτησης λιμενικών εγκαταστάσεων». Ένα κτίριο εμπορικών χρήσεων στην άκρη της χερσονήσου δεν είναι τέτοιο. Η ΜΠΕ γράφει αντίθετα ότι η ΠΕΠ-ΑΚ είναι «50 m» και βρίσκεται «330 m ανατολικά» του έργου (σελ. 32). Το ΣτΕ έχει κρίνει ότι λιμένας οποιασδήποτε κατηγορίας δεν αποφασίζεται «ευκαιριακά και αποσπασματικά», έξω από χωροταξικό σχεδιασμό (ΣτΕ 1602/2018). Η εξαίρεση που δέχθηκε για ξενοδοχειακό λιμένα ως παρακολούθημα του ξενοδοχείου (ΣτΕ 1539/2020) δεν μπορεί να επικληθεί εδώ. Η κατηγορία του ξενοδοχειακού λιμένα έχει καταργηθεί για νέα έργα (βλ. παρακάτω, «Καταφύγιο ή ξενοδοχειακός λιμένας;»), και η ίδια η ΜΠΕ περιγράφει υποδομή ανοιχτή σε τρίτους, σε επαγγελματικά σκάφη και σε «σκάφη των ξενοδοχείων της ευρύτερης περιοχής».
    Τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Η ΜΠΕ γράφει ότι στην περιοχή «δεν εντοπίζονται τοπιολογικές εξάρσεις» (σελ. 247) και αναφέρει το ΦΕΚ 666/Β/1970 μόνο για τα Μάλια (σελ. 35). Το ίδιο ΦΕΚ χαρακτηρίζει και το Σίσι «Τόπο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους» (ΣΧΟΟΑΠ, Πίνακας Π_π8-1, α/α 30). Η μελέτη αγνοεί δηλαδή τον μόνο θεσμικό χαρακτηρισμό τοπίου που ισχύει ακριβώς για τον τόπο του έργου.
    Τρίτη σκληρή κατασκευή σε λιγότερο από 1 χλμ. ακτής. Το Κρέμασμα βρίσκεται ανάμεσα σε δύο υφιστάμενα λιμενικά έργα: το Λιμάνι Σισίου, περίπου 360 m δυτικά, και τον μόλο του ξενοδοχείου Καλημέρα Κρήτη, περίπου 380 m ανατολικά (μετρήσεις στον Χάρτη Χ2 της ΜΠΕ, βλ. εικόνα). Η ΜΠΕ γράφει ότι το Λιμάνι Σισίου απέχει 0,5 ν.μ., δηλαδή περίπου 926 m (σελ. 274), και δεν αναφέρει καθόλου τον μόλο του Καλημέρα. Έτσι το έργο παρουσιάζεται σαν να γίνεται σε ακτή χωρίς άλλες επεμβάσεις. Στην πραγματικότητα θα ήταν η τρίτη σκληρή κατασκευή σε λιγότερο από 1 χλμ. ακτής, και οι σωρευτικές επιπτώσεις τους, που η νομοθεσία ζητά να εξετάζονται, δεν εξετάζονται. Τι μπορεί να προκαλέσει μία μόνο τέτοια κατασκευή φαίνεται ήδη στον διπλανό όρμο (βλ. Ενότητα 3 του παρόντος υπομνήματος, «Ο διπλανός όρμος ως προειδοποίηση»). Και αν υπάρχει πράγματι ανάγκη για θέσεις σκαφών, υπάρχει ήδη δίπλα το Λιμάνι Σισίου, σε ακτή που έχει ήδη αλλοιωθεί.

    Καταφύγιο ή ξενοδοχειακός λιμένας; Η ΜΠΕ μιλά για «καταφύγιο», αλλά δύο σχέδια της Λιμενικής Μελέτης, ανάμεσα στα οποία η Γενική Διάταξη της προτεινόμενης λύσης, έχουν τίτλο «Χωροθέτηση Ξενοδοχειακού Τουριστικού Λιμένα». Η κατηγορία αυτή (άρθρο 35 ν. 2160/1993) καταργήθηκε το 2012 (ν. 4070/2012, άρθρο 167 παρ. 2). Από το 2024 επιτρέπεται μόνο η τροποποίηση ξενοδοχειακών λιμένων που ήδη υπάρχουν (άρθρο 35Α, ν. 5121/2024). Νέος ξενοδοχειακός λιμένας δεν μπορεί να ιδρυθεί. Αν το έργο είναι καταφύγιο, είναι τουριστικός λιμένας που δεν συνδέεται νομικά με κανένα ξενοδοχείο. Η ΜΠΕ οφείλει τότε να εξηγήσει γιατί τοποθετείται ακριβώς μπροστά σε ένα ξενοδοχείο, με σκοπό, κατά την Τεχνική Έκθεση, την «εύκολη πρόσβαση στην ξενοδοχειακή μονάδα». Οφείλει επίσης να απαντήσει σε τρία ερωτήματα. Ποιος θα είναι ο «φορέας διαχείρισης», τον οποίο αναφέρει στους προτεινόμενους όρους χωρίς να τον ονομάζει. Ποιος θα εκμεταλλεύεται το αναψυκτήριο, τα καταστήματα και την παροχή καυσίμων, που θα βρίσκονται σε αιγιαλό, δηλαδή σε κοινόχρηστο χώρο, και με ποια παραχώρηση. Και με ποιους όρους θα έχει πρόσβαση το κοινό. Ένα καταφύγιο που στην πράξη θα λειτουργεί ως λιμάνι του ξενοδοχείου θα παρέκαμπτε την κατάργηση του άρθρου 35.
    Αρχαιότητες: ο όρος του ΥΠΠΟ που η ΜΠΕ παρακάμπτει. Η ΕΑΑΤ της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων (α.π. 533899/18.11.2025), που επισυνάπτεται στη ΜΠΕ, καταγράφει τα εξής:
    • Το έργο βρίσκεται στο όριο της Ζώνης Β΄ του αρχαιολογικού χώρου του Μπούφου, όπου η ανασκαφική έρευνα είναι σε εξέλιξη, και έχει άμεση οπτική επαφή με αυτόν.
    • «Στη θέση Κρέμασμα έχουν εντοπιστεί κατά το παρελθόν αρχαιότητες».
    • Στη Σπηλιάδα έχουν εντοπιστεί βυθισμένες μινωικές δομές.
    • Η τελική γνωμοδότηση εξαρτάται από υποβρύχιο αρχαιολογικό έλεγχο της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, που πρέπει να προηγηθεί.
    Η ΜΠΕ δεν μεταφέρει τίποτα από αυτά και καταλήγει ότι το έργο δεν επηρεάζει τις αρχαιότητες (σελ. 335). Η αξιολόγηση δεν μπορεί να προχωρήσει πριν γίνει ο έλεγχος που ζητά το ίδιο το Υπουργείο.
    2. Χωρίς αναγκαιότητα, χωρίς επιστροφή
    Καμία τεκμηριωμένη αναγκαιότητα. Κατά πάγια νομολογία του ΣτΕ, κάθε λιμένας, «οποιασδήποτε κλίμακας», πρέπει να στηρίζεται σε «πλήρως τεκμηριωμένη μελέτη», που λαμβάνει υπόψη «το δημόσιο συμφέρον, το οποίο επιβάλλει την κατασκευή του λιμένα» (ΣτΕ 1602/2018). Το κεφάλαιο της ΜΠΕ για τη σκοπιμότητα (κεφ. 4.1, σελ. 28–29) περιέχει μόνο δηλώσεις:
    • Γράφει ότι «τα υφιστάμενα καταφύγια δεν καλύπτουν τις σημερινές ανάγκες», χωρίς κανένα στοιχείο ζήτησης ή πληρότητας του λιμανιού Σισίου.
    • Επικαλείται την εξυπηρέτηση σκαφών «σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης», ενώ το λιμάνι Σισίου απέχει 360 m.
    • Δηλώνει ότι απευθύνεται σε «επισκέπτες της παρακείμενης ξενοδοχειακής μονάδας». Η Τεχνική Έκθεση είναι ακόμη σαφέστερη: «εύκολη πρόσβαση στην ξενοδοχειακή μονάδα».
    Τεκμηριώνεται δηλαδή μόνο το όφελος του ξενοδοχείου, όχι κάποιο δημόσιο συμφέρον.
    Δεν γυρίζει πίσω. Η ίδια νομολογία ζητά οι ακτές να τελούν «υπό ιδιαίτερο καθεστώς ήπιας διαχειρίσεως» και κάθε λιμενικό έργο να διασφαλίζει «τον σεβασμό της γεωμορφολογίας και του φυσικού αναγλύφου των ακτών». Το έργο κάνει το αντίθετο: σκάβει τη χερσόνησο, θάβει τον βυθό κάτω από ογκόλιθους και αντικαθιστά τη φυσική ακτή με τσιμέντο. Η ΜΠΕ το επιβεβαιώνει. Στο κεφάλαιο «Παύση λειτουργίας – αποκατάσταση» (6.6, σελ. 105) δεν προβλέπει καμία αποκατάσταση, ούτε παύση λειτουργίας ή καθαίρεση. Παρ’ όλα αυτά, χαρακτηρίζει τις επιπτώσεις στον βυθό «σε μεγάλο βαθμό αναστρέψιμη καθώς το νέο πυθμενικό στρώμα επαναποικίζεται» (σελ. 333). Το ότι θα φυτρώσουν οργανισμοί πάνω στους ογκόλιθους δεν είναι αναστροφή. Ο φυσικός βυθός και η φυσική ακτή χάνονται οριστικά.
    3. Θάλασσα και ακτή
    Η απουσία Ποσειδωνίας δηλώνεται, δεν αποδεικνύεται. Η ΜΠΕ γράφει σε μία πρόταση ότι «δεν εντοπίζονται λιβάδια Ποσειδωνίας» (σελ. 267). Η μόνη της πηγή είναι ένας χάρτης ολόκληρου του Κόλπου Μαλίων (Σχήμα 131, σελ. 322). Ο χάρτης αυτός προέρχεται από χαρτογράφηση όλων των ελληνικών θαλασσών με δορυφορικές εικόνες Landsat-8 (σελ. 321), με ανάλυση περίπου 30 m. Είναι εργαλείο για την κλίμακα ενός κόλπου, όχι για έναν χώρο λίγων χιλιάδων m² δίπλα στα βράχια. Πάνω σε αυτόν η ΜΠΕ υπολογίζει «0%» οικοτόπων προτεραιότητας και κρίνει την επίπτωση «αμελητέα» (σελ. 324), χωρίς να αναφέρει τα όρια και τις αβεβαιότητες της μεθόδου, όπως ζητά η Οδηγία 2011/92/ΕΕ (όπως τροποποιήθηκε με την 2014/52/ΕΕ, Παράρτημα IV, σημ. 6). Η ενότητα για το θαλάσσιο οικοσύστημα είναι ένας γενικός κατάλογος 40 ειδών ψαριών «του Αιγαίου». Αυτό που ζει πραγματικά στα βράχια όπου ψαρεύουμε δεν καταγράφεται πουθενά.
    Η ΜΠΕ αναφέρει ότι, στο πλαίσιο της Γεωτεχνικής Μελέτης, έγινε σάρωση του βυθού με ηχοβολιστή πλευρικής σάρωσης (σελ. 250). Πρόκειται για μέθοδο που μπορεί να εντοπίσει λιβάδια Ποσειδωνίας. Από τη σάρωση όμως παρουσιάζονται μόνο δύο πράγματα:
    • μια φωτογραφία της οθόνης καταγραφής (Γεωτεχνική, Σχήμα 3.3),
    • ένας χάρτης με δύο μόνο κατηγορίες βυθού, «άμμοι – χαλίκια» και «βραχώδες υπόστρωμα» (ΜΠΕ, Σχήμα 109).
    Ο χάρτης δεν έχει καν κατηγορία για βλάστηση, άρα δεν μπορεί να αποδείξει ότι δεν υπάρχει. Επιπλέον, για τον ίδιο χάρτη η Γεωτεχνική γράφει ότι προέκυψε από τα δείγματα και από «ανάλυση δορυφορικών εικόνων» (κεφ. 4.2), χωρίς να αναφέρει τη σάρωση. Οι πρωτογενείς εικόνες της σάρωσης δεν κατατίθενται. Τα λιβάδια Ποσειδωνίας είναι οικότοπος προτεραιότητας (1120*), και η απουσία τους πρέπει να αποδεικνύεται.
    Ο διπλανός όρμος ως προειδοποίηση. Μετά την κατασκευή του μόλου του ξενοδοχείου Καλημέρα Κρήτη χάθηκαν μικρές παραλίες και όρμοι που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι, και άλλαξε η ακτογραμμή.
    Η Ακτομηχανική Μελέτη εξετάζει τη μεταβολή της ακτογραμμής από το 1945 έως το 2025 (κεφ. 2.3, Σχήμα 2.5). Το κάνει όμως μόνο σε περίπου 300 m του βραχώδους μετώπου του Κρεμάσματος, όπου η ακτή φυσικά δεν μετακινείται. Ο διπλανός όρμος, όπου η αλλαγή έγινε, μένει εκτός εικόνας, και η κατασκευή του Καλημέρα δεν λαμβάνεται υπόψη. Το συμπέρασμα για «σταθερή ακτογραμμή» βγαίνει έτσι από το μόνο σημείο όπου ήταν βέβαιο. Το ίδιο συμβαίνει και με τις προσομοιώσεις. Το υπολογιστικό πλέγμα καλύπτει μεγάλο τμήμα της ακτής (Σχήμα 3.6). Όμως όλοι οι χάρτες αποτελεσμάτων, για τη σημερινή κατάσταση και για κάθε σενάριο (π.χ. Σχήματα 4.29 και 4.86), δείχνουν μόνο το ίδιο κάδρο γύρω από τη χερσόνησο. Δεν παρουσιάζεται τι θα συμβεί στην υπόλοιπη ακτή του οικισμού: στο λιμάνι, στις παραλίες, στον όρμο του Μπούφου.

    Ακτομηχανική Μελέτη, Σχήμα 2.5: η ανάλυση της ακτογραμμής περιορίζεται στο μέτωπο του Κρεμάσματος.
    Βυθός, υλικά, νερά. Το εμβαδόν του βυθού που θάβεται κάτω από τον μόλο και τη θωράκισή του δεν αναφέρεται πουθενά. Η ενότητα για την κατάληψη εδάφους (6.3.4, σελ. 85) δίνει μόνο τις ζώνες λιμένα. Με βάση τα στοιχεία της ίδιας της ΜΠΕ, πρόκειται για αρκετές χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα. Περίπου 16.300 m³ βράχου και πυθμένα αφαιρούνται χωρίς συγκεκριμένη θέση διάθεσης, και η ανάλυση ποιότητας των υλικών παραπέμπεται για μετά την έγκριση (σελ. 93, 357). Δεν εξετάζεται η ανανέωση των νερών σε μια κλειστή λιμενολεκάνη 7.465 m² με στόμιο 60 m, δίπλα σε δύο κολυμβητικές ακτές (Σίσι–Λιμάνι και Μπούφου). Ούτε προσδιορίζεται πού καταλήγουν τα λύματα του κτιρίου.
    4. Μια μελέτη που δεν στέκει
    Εναλλακτικές μόνο στα χαρτιά. Εξετάζονται τρεις παραλλαγές του ίδιου μόλου στην ίδια θέση, μαζί με τη μηδενική λύση (σελ. 108 κ.ε.). Δεν εξετάζεται άλλη θέση. Δεν εξετάζεται ούτε η αναβάθμιση του λιμανιού Σισίου, 360 m μακριά, παρότι η ίδια η ΜΠΕ γράφει ότι «δεν διαθέτει σύγχρονες εγκαταστάσεις». Επιπλέον, τα σχέδια του Σεναρίου 2, με ημερομηνία Ιανουάριος 2025, γράφουν κι αυτά «Προτεινόμενη Λύση». Αυτό δημιουργεί εύλογη υπόνοια ότι η σύγκριση των εναλλακτικών γράφτηκε εκ των υστέρων.
    Αριθμοί που δεν συμφωνούν. Σε βασικά στοιχεία, οι μελέτες του φακέλου αντιφάσκουν μεταξύ τους:
    Θέμα Ασυνέπεια
    Μήκος μόλου, Σενάριο 1 Η περιγραφή δίνει 228 m, η ανάλυση κυματισμών του ίδιου σεναρίου 212,5 m (σελ. 165)
    Πίνακας 26 (σύγκριση σεναρίων) Δύο διαφορετικά σενάρια έχουν και τα δύο τον αριθμό «3»
    Εκσκαφές Η ΜΠΕ δίνει 7.650 m³ καθαιρέσεις και 8.675 m³ σε «εδάφη κατηγορίας Β». Η Τεχνική Έκθεση δίνει 16.375 m³ σε «εδάφη κατηγορίας Γ»
    Κόστος σεναρίων ΜΠΕ: 1,78 / 1,88 / 1,63 εκ. €. Τεχνική Έκθεση: 1,81 / 1,91 / 1,68 εκ. €
    Γεωτεχνική Μελέτη Περιγράφει προβλήτα πάνω σε στύλους, ενώ το έργο είναι μόλος από ογκόλιθους. Δεν έγιναν γεωτρήσεις. Τα δείγματα φτάνουν έως −3 m, ενώ η θεμελίωση φτάνει έως −7,40 m. Η φέρουσα ικανότητα δίνεται ως 1.500, 2.100 και 200 kPa
    Παλαιότερη γραμμή αιγιαλού Τρία διαφορετικά ΦΕΚ σε τρία έγγραφα: 1207/Δ/1992, 419/Δ/1979 και 310/Δ/1984
    Δασική έκταση «Δυτικά» του έργου στη ΜΠΕ (σελ. 33), «ανατολικά» στο σχέδιο Γ.Δ3
    Τουριστικοί λιμένες της περιοχής Η ΜΠΕ αναφέρει «μαρίνα Μαλίων». Η Τεχνική Έκθεση γράφει ότι δεν υπάρχει καμία τουριστική λιμενική υποδομή
    Ενδείξεις αντιγραφής «Δ.Ε. Νεάπολης» (σελ. 13) και «προτεινόμενη τροποποίηση» για νέο έργο (σελ. 14). Στην Ακτομηχανική, η βυθομετρία του Σεναρίου 3 τιτλοφορείται «σεναρίου 2» (Σχήμα 4.69)
    Έκταση του έργου Στον υπολογισμό των υδρομορφολογικών πιέσεων, η «επηρεαζόμενη έκταση από τα έργα» δίνεται 8,37 km², δηλαδή 8.370 στρέμματα (σελ. 324). Η λιμενολεκάνη είναι 7.465 m² και ολόκληρο το έργο κάτω από 0,1 km²
    Μια μελέτη με τόσα λάθη στα βασικά της στοιχεία δεν μπορεί να στηρίξει απόφαση για ένα έργο που δεν αναστρέφεται.
    Αιτήματα
    Ζητώ από το Περιφερειακό Συμβούλιο να γνωμοδοτήσει αρνητικά και από τη ΔΙΠΑ να απορρίψει το έργο και να μην εκδώσει ΑΕΠΟ.
    Δεν ζητώ να συμπληρωθεί η μελέτη. Οι ελλείψεις που καταγράφω δεν είναι παραλείψεις που διορθώνονται με μια νέα έκδοση. Δείχνουν ότι για μια μόνιμη επέμβαση σε κοινόχρηστη ακτή δεν υπάρχει καμία τεκμηριωμένη δημόσια ανάγκη, και καμία συμπλήρωση της ΜΠΕ δεν αλλάζει αυτό το δεδομένο.
    Επιπλέον, η αξιολόγηση δεν μπορεί νόμιμα να ολοκληρωθεί, αφού δεν έχει γίνει ο υποβρύχιος αρχαιολογικός έλεγχος από τον οποίο το ίδιο το Υπουργείο Πολιτισμού εξαρτά τη γνωμοδότησή του.
    Το Κρέμασμα δεν είναι «παράκτιο μέτωπο έμπροσθεν ξενοδοχείου». Είναι κομμάτι της ζωής του Σισίου, και δεν μπορεί να χαθεί με μια μελέτη που δεν το αναφέρει καν με το όνομά του.
    Σίσι, 8/10/2026

    Όλγα Τσαγκαράκη, MSc Περιβαλλοντικός Σχεδιασμός Πόλεων και Κτιρίων

  • Όλγα Τσαγκαράκη
    22 Οκτωβρίου, 2026

    Σε συνέχεια του υπομνήματος που κατέθεσα στις 8/10/2026, υποβάλλω νεότερα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν μέσα στην περίοδο της διαβούλευσης, καθώς και ορισμένες συμπληρωματικές παρατηρήσεις. Εμμένω στο αίτημα να απορριφθεί το έργο.
    Σημειώνεται επίσης ότι το Συμβούλιο της Κοινότητας Βραχασίου γνωμοδότησε αρνητικά για τη χωροθέτηση του έργου (απόφαση 15/2026, συνεδρίαση 14/10/2026) και ζήτησε να εξεταστεί κατά προτεραιότητα η αναβάθμιση του υφιστάμενου λιμένα Σισίου.
    1. Το Λιμάνι Σισίου ήδη τακτοποιείται και αναβαθμίζεται
    Η ΜΠΕ στηρίζει την ανάγκη για το έργο στο ότι οι υφιστάμενες λιμενικές υποδομές της περιοχής «δεν διαθέτουν σύγχρονες και επαρκείς εγκαταστάσεις υποδοχής σκαφών αναψυχής» (σελ. 274). Η κατάσταση αυτή αλλάζει ήδη, με πρωτοβουλία των δημόσιων φορέων:
    1.1 Λιμάνι Σισίου, νομική τακτοποίηση: ο Δήμος Αγίου Νικολάου προχωρά στη νομική τακτοποίηση του λιμένα Σισίου και στη θεσμοθέτηση της Χερσαίας Ζώνης Λιμένα. Στις 11/10/2026 έγινε επιτόπια αυτοψία με τον Δήμαρχο και τον πρόεδρο του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου (cretalive.gr, 11/10/2026).
    1. 2. Λιμάνι Σισίου, αναβάθμιση: η Περιφέρεια Κρήτης ολοκληρώνει μελέτη αναβάθμισης του ίδιου λιμανιού, με νέα κρηπιδώματα και βυθοκόρηση (neakriti.gr, 18/10/2026).
    Ένα δημόσιο λιμάνι, μόλις 360 m από το Κρέμασμα, τακτοποιείται λοιπόν και αναβαθμίζεται. Το προτεινόμενο έργο προσθέτει μόλις 19 θέσεις. Όπως ήδη επισήμανα στο πρώτο υπόμνημα, η ΜΠΕ δεν εξετάζει την αξιοποίηση της υφιστάμενης δημόσιας υποδομής, παρότι οφείλει να περιγράφει τις εύλογες εναλλακτικές λύσεις (Οδηγία 2011/92/ΕΕ, όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2014/52/ΕΕ, Παράρτημα IV σημ. 2). Με ένα δημόσιο λιμάνι που αναβαθμίζεται 360 m δίπλα, η ανάγκη για νέο λιμενικό έργο στο Κρέμασμα δεν υπάρχει.
    2. Το όφελος για το χωριό δηλώνεται, δεν τεκμηριώνεται
    Ένα έργο που καταλαμβάνει κοινόχρηστο χώρο οφείλει να υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Εδώ το όφελος σχεδιάζεται να μένει στον φορέα του έργου.
    Η ΜΠΕ χαρακτηρίζει το έργο «υψηλής σημασίας για την τοπική κοινωνία» (σελ. 29), χωρίς καμία οικονομική ανάλυση. Όλες οι υπηρεσίες προς τους χρήστες του καταφυγίου (αναψυκτήριο για καθήμενους πελάτες, κατάστημα, καύσιμα, χώροι υγιεινής, σελ. 75) παρέχονται μέσα στη Χερσαία Ζώνη Λιμένα από τον φορέα του έργου. Ο χρήστης του καταφυγίου βρίσκει όλες τις παροχές μέσα στη ζώνη του λιμένα και δεν χρειάζεται να επισκεφθεί τον οικισμό. Αντίθετα, το Λιμάνι Σισίου, που είναι ένα από τα αξιοθέατα του χωριού, φέρνει τους επισκέπτες μέσα στον οικισμό, στα καταστήματα και στους επαγγελματίες του. Η ΜΠΕ του προτεινόμενου έργου δεν εξετάζει καν τις επιπτώσεις του στο Λιμάνι που ήδη υπάρχει.
    Επιπλέον, το «αναψυκτήριο-παρασκευαστήριο για καθήμενους πελάτες» υπερβαίνει όσα προβλέπει ο νόμος για καταφύγιο. Πρόκειται για χώρο παρασκευής τροφίμων με τραπεζοκαθίσματα, δηλαδή στην πράξη για εστίαση. Ο νόμος ορίζει το καταφύγιο ως τουριστικό λιμένα με «βασικές» κτιριολογικές υποδομές έως 300 m² και «ελάχιστες» παροχές (άρθρο 29 παρ. 1 ν. 2160/1993, όπως ισχύει μετά το άρθρο 8 ν. 4276/2014), και αυτό ακριβώς το διακρίνει από τη μαρίνα. Οι παροχές απαριθμούνται (νερό, ρεύμα, τηλέφωνο, διαδίκτυο, καύσιμα, περισυλλογή καταλοίπων και απορριμμάτων, πυρόσβεση, ενδιαίτηση, υγιεινή). Η «ενδιαίτηση» σημαίνει διαμονή και αφορά τους χώρους παραμονής όσων ταξιδεύουν με τα σκάφη. Εστίαση για πελάτες δεν περιλαμβάνεται. Η ΜΠΕ δεν αναφέρει σε ποια διάταξη στηρίζεται το αναψυκτήριο.
    Η ράμπα του έργου καταλήγει σε δρόμο που τα σχέδια ονομάζουν «Δημοτική Οδό», χωρίς να τεκμηριώνεται ότι πρόκειται για αναγνωρισμένο δρόμο ούτε ότι θα παραμείνει ελεύθερα προσβάσιμος στο κοινό.
    3. Το μέγιστο επιτρεπόμενο κτίριο και 4,6 στρέμματα για 19 θέσεις
    Το προτεινόμενο έργο είναι κατά τον νόμο τουριστικός λιμένας: καταφύγιο τουριστικών σκαφών (άρθρο 29 ν. 2160/1993), για το οποίο ο νόμος προβλέπει βασικές κτιριολογικές υποδομές έως 300 m². Η ΜΠΕ προβλέπει «βασικές κτιριολογικές υποδομές εμβαδού 300 m2» (σελ. 75), δηλαδή ακριβώς το ανώτατο όριο. Ο νόμος θέτει ανώτατο όριο, όχι υποχρέωση. Για μόλις 19 θέσεις ελλιμενισμού, το έργο εξαντλεί το μέγιστο που επιτρέπει ο νόμος. Επιπλέον εντάσσει σε Χερσαία Ζώνη Λιμένα 4.557 m², δηλαδή περίπου 4,6 στρέμματα κοινόχρηστου χώρου που καλύπτουν ολόκληρη τη χερσόνησο. Ο χώρος αυτός θα παραχωρηθεί στον φορέα του έργου με μακροχρόνια σύμβαση. Ο οικισμός τον χάνει για τις επόμενες γενιές.
    4. Η θέση προέκυψε από το ξενοδοχείο
    Η ΜΠΕ επικαλείται δημόσια ανάγκη, όμως η μόνη θέση που εξετάζει είναι μπροστά στο ξενοδοχείο του φορέα (σελ. 108). Θα ήταν μεγάλη σύμπτωση, η θέση που εξυπηρετεί καλύτερα μια δημόσια ανάγκη να βρίσκεται ακριβώς εκεί, τη στιγμή που τα ίδια τα στοιχεία της μελέτης, με τις «ενδείξεις πιθανής παγίδευσης ύδατος» (σελ. 150) και την αντίφαση για την ακτογραμμή (Πίνακας 5.1), δείχνουν ότι η θέση δεν είναι κατάλληλη. Η θέση δεν επιλέχθηκε με βάση τη δημόσια ανάγκη. Προέκυψε από το ξενοδοχείο.
    5. Δεν υπάρχει τελική αρχαιολογική γνωμοδότηση
    Στη συνεδρίαση του Συμβουλίου της Κοινότητας Βραχασίου (14/10/2026) οι εκπρόσωποι του φορέα δήλωσαν ότι έχουν «όλες τις εγκρίσεις» από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Η ΕΑΑΤ του Υπουργείου Πολιτισμού (α.π. 533899/18.11.2025) δεν φέρνει αντίρρηση υπό όρους και ορίζει ότι από υποβρύχιο αρχαιολογικό έλεγχο της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων «θα εξαρτηθεί η τελική γνωμοδότηση», η οποία δεν υπάρχει. Σημειώνει επίσης ότι το έργο βρίσκεται «ακριβώς στο δυτικό όριο» της Β΄ Ζώνης Προστασίας του Μπούφου και ότι «στη θέση Κρέμασμα έχουν εντοπιστεί κατά το παρελθόν αρχαιότητες». Ο υποβρύχιος έλεγχος δεν υπάρχει στον φάκελο της διαβούλευσης. Όπως σημείωσα και στο πρώτο υπόμνημα, καμία έγκριση δεν μπορεί να δοθεί χωρίς αυτόν, γιατί θα αγνοούσε τον ρητό όρο του ίδιου του Υπουργείου Πολιτισμού.
    Αίτημα
    Ζητώ να ληφθούν υπόψη τα παραπάνω νεότερα στοιχεία, να γνωμοδοτήσει αρνητικά το Περιφερειακό Συμβούλιο και να μην εκδοθεί ΑΕΠΟ για το έργο.
    Δεν ζητώ να συμπληρωθεί ή να τροποποιηθεί η μελέτη. Τα παραπάνω δείχνουν ότι η θέση είναι ακατάλληλη και ότι η δημόσια ανάγκη που επικαλείται το έργο δεν υπάρχει.
    Πηγές
    1. cretalive.gr, 11/10/2026: «Σίσι: Στη νομική τακτοποίηση του λιμένα και την οριοθέτηση της χερσαίας ζώνης προχωρά ο Δήμος Αγ. Νικολάου» (ανακοίνωση Δήμου Αγίου Νικολάου).
    2. neakriti.gr, 18/10/2026: «Σίσι Λασιθίου: Στην τελική ευθεία η μελέτη για την αναβάθμιση του αλιευτικού καταφυγίου – Τι παρεμβάσεις προβλέπονται».
    Σίσι, 22/10/2026
    Όλγα Τσαγκαράκη, MSc Περιβαλλοντικός Σχεδιασμός Πόλεων και Κτιρίων

Αφήστε το Σχόλιό σας

Συνδεθείτε μαζί μας

Υπ. Προστασίας Δεδομένων (DPO)

Συνδεθείτε μαζί μας