Ο θεσμός του Συμβούλου Ακεραιότητας
Α. Αποστολή, Αξίες και Σκοπός
Ο θεσμός του Συμβούλου Ακεραιότητας θεσπίστηκε με τον ν. 4795/2021 και αποτελεί θεσμικό σημείο αναφοράς για θέματα ακεραιότητας, δεοντολογίας, διαφάνειας και χρηστής διοίκησης στη δημόσια διοίκηση.
Ήδη από το 2022, η Περιφέρεια Κρήτης πρωτοστάτησε στην εφαρμογή του θεσμού του Συμβούλου Ακεραιότητας, συστήνοντας Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας και επιβεβαιώνοντας έμπρακτα τη δέσμευσή της στην προώθηση της ακεραιότητας, της διαφάνειας και της χρηστής διοίκησης.
Αποστολή του θεσμού του Συμβούλου Ακεραιότητας είναι η υποστήριξη των εργαζομένων και της διοίκησης, η πρόληψη φαινομένων που δύνανται να πλήξουν την ακεραιότητα του φορέα, η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τη διοίκηση και η καλλιέργεια μιας οργανωσιακής κουλτούρας λογοδοσίας, διαφάνειας και ηθικής συμπεριφοράς.
Το Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας παρέχει εμπιστευτική καθοδήγηση και συμβουλευτική υποστήριξη σε ζητήματα δεοντολογίας, σύγκρουσης συμφερόντων, ίσης μεταχείρισης, ακεραιότητας και πρόληψης φαινομένων βίας και παρενόχλησης στον χώρο εργασίας. Παράλληλα, λειτουργεί ως σημείο υποδοχής και διαχείρισης αναφορών που υποβάλλονται σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Στο πλαίσιο του ν. 4990/2022, το Γραφείο λειτουργεί επίσης ως εσωτερικός δίαυλος υποβολής αναφορών για παραβιάσεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (whistleblowing), παρέχοντας ενημέρωση, υποστήριξη και τις προβλεπόμενες εγγυήσεις προστασίας των αναφερόντων.
Β. Ο ρόλος και οι αρμοδιότητες του Συμβούλου Ακεραιότητας
Οι αρμοδιότητες του Αυτοτελούς Γραφείου Συμβούλου Ακεραιότητας αναπτύσσονται σε τρεις βασικούς άξονες:
Β.1 Υποστηρικτικός άξονας
Υποστήριξη εργαζομένων
Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας:
- παρέχει εμπιστευτική συμβουλευτική υποστήριξη,
- καθοδηγεί σε ζητήματα δεοντολογίας και επαγγελματικής συμπεριφοράς,
- συνδράμει σε θέματα σύγκρουσης συμφερόντων,
- υποστηρίζει τους υπαλλήλους σε ζητήματα ακεραιότητας που ανακύπτουν κατά την υπηρεσιακή τους δράση.
Διαχείριση αναφορών
Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας αποτελεί αρμόδιο σημείο υποδοχής, παρακολούθησης και διαχείρισης αναφορών και καταγγελιών που υποβάλλονται από εργαζομένους ή πολίτες και εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της. Ειδικότερα:
- παραλαμβάνει αναφορές και καταγγελίες που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του,
- λειτουργεί ως εσωτερικός δίαυλος υποβολής αναφορών του ν. 4990/2022,
- διασφαλίζει την εμπιστευτικότητα της διαδικασίας,
- παρακολουθεί την εξέλιξη των υποθέσεων και ενημερώνει τον αναφέροντα για την πορεία διαχείρισής τους, σύμφωνα με το προβλεπόμενο θεσμικό πλαίσιο.
Β.2 Ενημερωτικός άξονας
- Ενημερώνει το προσωπικό για θέματα ακεραιότητας.
- Προωθεί καλές πρακτικές δεοντολογίας.
- Συμμετέχει σε δράσεις ευαισθητοποίησης και διάχυσης γνώσης.
- Συνδράμει στη διαμόρφωση και προώθηση πολιτικών ακεραιότητας, διαφάνειας και δεοντολογίας.
Β.3 Συμβουλευτικός άξονας
- Συνεργάζεται με υπηρεσίες και φορείς για την πρόληψη και τον εντοπισμό φαινομένων παραβατικής συμπεριφοράς.
- Εισηγείται μέτρα και προτείνει βελτιώσεις για την ενίσχυση της ακεραιότητας και της διαφάνειας,
- υποβάλλει προτάσεις για την αποτελεσματικότερη λειτουργία των εσωτερικών μηχανισμών πρόληψης,
- Συντάσσει την ετήσια έκθεση πεπραγμένων του Γραφείου.
Γ. Πότε μπορώ να απευθυνθώ στον Σύμβουλο Ακεραιότητας;
Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας αποτελεί ένα ασφαλές, ανεξάρτητο και εμπιστευτικό σημείο αναφοράς για τους εργαζομένους της Περιφέρειας Κρήτης, τους πολίτες και κάθε ενδιαφερόμενο που επιθυμεί να ενημερωθεί ή να υποβάλει αναφορά για ζητήματα που σχετίζονται με την ακεραιότητα, τη διαφάνεια και τη χρηστή λειτουργία της διοίκησης.
Μπορείτε να απευθυνθείτε στον Σύμβουλο Ακεραιότητας για:
- θέματα δεοντολογίας και επαγγελματικής συμπεριφοράς,
- ζητήματα ακεραιότητας, διαφάνειας και χρηστής διοίκησης,
- περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων,
- φαινόμενα κακοδιοίκησης ή παραβίασης υπηρεσιακών υποχρεώσεων,
- παροχή ενημέρωσης, καθοδήγησης και συμβουλευτικής υποστήριξης,
- υποβολή αναφορών ή καταγγελιών που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές του.
Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, το Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας λειτουργεί επίσης ως αρμόδιο σημείο υποδοχής, διαχείρισης και παρακολούθησης αναφορών που υποβάλλονται σύμφωνα με τις διατάξεις των ν. 4795/2021, 4808/2021 και 4990/2022.
Οι βασικές κατηγορίες αναφορών και καταγγελιών που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του Αυτοτελούς Γραφείου Συμβούλου Ακεραιότητας παρουσιάζονται συνοπτικά παρακάτω (Πίνακας 1) και αναλύονται διεξοδικά στις επιμέρους ενότητες της παρούσας ιστοσελίδας, όπου παρέχονται πληροφορίες για το εφαρμοστέο θεσμικό πλαίσιο, το πεδίο εφαρμογής κάθε διαδικασίας και τα δικαιώματα των αναφερόντων.
| Παραβιάσεις ακεραιότητας και κακοδιοίκηση (άρ. 24 & 24Α Ν. 4795/2021) |
Βία και παρενόχληση στην εργασία (Ν. 4808/2021) |
Αναφορές για παραβιάσεις ενωσιακού δικαίου — Whistleblowing (Ν. 4990/2022) |
|
|---|---|---|---|
| Ποιοι υποβάλλουν αναφορά | Η αναφορά υποβάλλεται από εργαζομένους της Περιφέρειας Κρήτης και ή των νομικών προσώπων που εποπτεύονται από αυτή και δεν έχουν συστήσει Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας (άρθρο 24 ν. 4795/2021), καθώς και από πολίτες (άρθρο 24Α ν. 4795/2021). Καταγγελίες που υποβάλλονται σε άλλη υπηρεσία της Περιφέρειας Κρήτης διαβιβάζονται αμελλητί στο Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων των αρμόδιων πειθαρχικών οργάνων. | Η αναφορά υποβάλλεται από εργαζόμενους και κάθε πρόσωπο που συνδέεται ή συνδεόταν στο πλαίσιο εργασιακής, επαγγελματικής ή εκπαιδευτικής σχέσης με την Περιφέρεια Κρήτης ή με νομικά πρόσωπα που εποπτεύονται από αυτή και δεν έχουν συστήσει Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας. | Η αναφορά υποβάλλεται από εργαζομένους και λοιπά πρόσωπα που έχουν οποιαδήποτε εργασιακή σχέση με την Περιφέρεια Κρήτης και απέκτησαν πληροφορίες στο πλαίσιο της εργασιακής τους δραστηριότητας (πρόσωπα του άρθρου 6 του ν. 4990/2022), καθώς και των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού χωρικής αρμοδιότητας της Περιφέρειας Κρήτης με πληθυσμό κάτω των 10.000 κατοίκων ή έως 49 υπαλλήλους. |
| Κύριες περιπτώσεις αναφορών | Παραβιάσεις ακεραιότητας και φαινόμενα διαφθοράς · Κακοδιοίκηση · Υπέρμετρες καθυστερήσεις · Πλημμελής εξυπηρέτηση πολιτών · Ανάρμοστη συμπεριφορά υπαλλήλων | Παρενόχληση · Ηθική παρενόχληση (mobbing) · Διακρίσεις · Εκφοβισμός · Περιστατικά βίας στον χώρο εργασίας | Δημόσιες συμβάσεις · Περιβάλλον · Δημόσια υγεία · Προστασία προσωπικών δεδομένων · Προστασία καταναλωτών · Ασφάλεια μεταφορών · Οικονομικά συμφέροντα της Ε.Ε. · Δωροδοκία και εμπορία επιρροής |
| Χρήσιμο υλικό | Ν. 4795/17.04.2021 (ΦΕΚ Α΄/62) «Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου του Δημόσιου Τομέα, Σύμβουλος Ακεραιότητας στη δημόσια διοίκηση και άλλες διατάξεις για τη δημόσια διοίκηση και την τοπική αυτοδιοίκηση» | Ν. 4808/2021 (ΦΕΚ 101/Α΄) «Για την Προστασία της Εργασίας — Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής “Επιθεώρηση Εργασίας” — Κύρωση της Σύμβασης 190 της ΔΟΕ για την εξάλειψη της βίας και παρενόχλησης στον κόσμο της εργασίας […]» Ν. 4443/2016 (ΦΕΚ 232/Α΄) «Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2000/43/ΕΚ περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων […]» |
Ν. 4990/2022 (ΦΕΚ 210/Α΄) «Προστασία προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις ενωσιακού δικαίου — Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1937 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2019 (L 305) και λοιπές επείγουσες ρυθμίσεις» |
Δ. Δίαυλοι υποβολής αναφορών
Οι αναφορές δύνανται να υποβληθούν στον Σύμβουλο Ακεραιότητας μέσω των ακόλουθων καναλιών:
Μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας αναφορών της Περιφέρειας Κρήτης
Υποβολή Αναφοράς
Υποβολή Αναφοράς
Ηλεκτρονικά, μέσω e-mail
προς τον Σύμβουλο Ακεραιότητας, στην ηλεκτρονική διεύθυνση: papageorgiou@crete.gov.gr
προς τον Σύμβουλο Ακεραιότητας, στην ηλεκτρονική διεύθυνση: papageorgiou@crete.gov.gr
Ταχυδρομικά ή με αυτοπρόσωπη κατάθεση σε κλειστό φάκελο
με την ένδειξη «Υπόψη Συμβούλου Ακεραιότητας» ή «Εσωτερική Αναφορά του ν. 4990/2022» / «Καταγγελία του ν. 4808/2021» / «Αναφορά του ν. 4795/2021» στη διεύθυνση:
με την ένδειξη «Υπόψη Συμβούλου Ακεραιότητας» ή «Εσωτερική Αναφορά του ν. 4990/2022» / «Καταγγελία του ν. 4808/2021» / «Αναφορά του ν. 4795/2021» στη διεύθυνση:
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ
ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ
Πλατεία Ελευθερίας 1
73134, Χανιά
ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ
Πλατεία Ελευθερίας 1
73134, Χανιά
Με προσωπική συνάντηση
με τον Σύμβουλο Ακεραιότητας, κατόπιν σχετικού αιτήματος στην ηλεκτρονική διεύθυνση papageorgiou@crete.gov.gr ή στην τηλεφωνική γραμμή 2821340234.
με τον Σύμβουλο Ακεραιότητας, κατόπιν σχετικού αιτήματος στην ηλεκτρονική διεύθυνση papageorgiou@crete.gov.gr ή στην τηλεφωνική γραμμή 2821340234.
Τηλεφωνικά
στον αριθμό 2821340234.
στον αριθμό 2821340234.
Επιπλέον, στον δικτυακό τόπο της Περιφέρειας Κρήτης βρίσκεται αναρτημένη η Φόρμα Αναφοράς του ν.4795-2021-Α’62.
Τέλος, μπορείτε να απευθύνεστε στον Σύμβουλο Ακεραιότητας μέσω των ανωτέρω διαύλων επικοινωνίας για την παροχή διευκρινίσεων ή πληροφοριών, καθώς και για τον προγραμματισμό τηλεδιάσκεψης ή διά ζώσης συμβουλευτικής συνάντησης, προκειμένου να ενημερωθείτε σχετικά με τη διαδικασία υποβολής αναφοράς ή άλλα συναφή ζητήματα.
Ε. Εμπιστευτικότητα και προστασία αναφερόντων
Οι αναφορές και καταγγελίες μπορούν να υποβάλλονται ανώνυμα ή επώνυμα. Τα στοιχεία που υποβάλλονται αντιμετωπίζονται ως αυστηρά εμπιστευτικά και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη διαχείριση και διερεύνηση της αναφοράς.
Η Περιφέρεια Κρήτης εφαρμόζει κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα ασφαλείας για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Η επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιείται σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) και την Πολιτική Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα της Περιφέρειας Κρήτης.
Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας ασκεί τα καθήκοντά του με εχεμύθεια και τηρεί την υποχρέωση εμπιστευτικότητας ως προς κάθε πληροφορία που περιέρχεται σε γνώση του κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του, σύμφωνα με το άρθρο 25 του ν. 4795/2021 και την κείμενη νομοθεσία.
Για τις αναφορές που αφορούν περιστατικά βίας και παρενόχλησης στην εργασία, σύμφωνα με τον ν. 4808/2021 (ΦΕΚ Α΄ 101), εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα μέτρα προστασίας και υποστήριξης των θιγόμενων προσώπων, καθώς και οι προβλεπόμενες εγγυήσεις προστασίας από αντίποινα, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία.
Για τις αναφορές που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4990/2022 (ΦΕΚ Α΄ 210), εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα μέτρα προστασίας και στήριξης των αναφερόντων, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας από αντίποινα και της διασφάλισης της εμπιστευτικότητας.
Οι αναφέροντες οφείλουν να ενεργούν καλόπιστα και, κατά τον χρόνο υποβολής της αναφοράς, να έχουν βάσιμους λόγους να θεωρούν ότι οι πληροφορίες που γνωστοποιούν είναι αληθείς. Σε περίπτωση υποβολής αναφοράς την οποία ο αναφέρων γνωρίζει ότι είναι ψευδή, εφαρμόζονται οι κυρώσεις που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία και ιδίως από το άρθρο 23 του ν. 4990/2022.
Σημαντική ενημέρωση
Στην περίπτωση που η αναφορά δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4990/2022, αλλά προκύπτουν ενδείξεις τέλεσης αξιόποινης πράξης που διώκεται αυτεπαγγέλτως, η αναφορά διαβιβάζεται στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές, με σχετική ενημέρωση του αναφέροντος, όπου αυτό επιτρέπεται από την κείμενη νομοθεσία. Στην περίπτωση αυτή δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις προστασίας των αναφερόντων που προβλέπονται στον ν. 4990/2022.
Επίλογος
Η ακεραιότητα, η διαφάνεια, η λογοδοσία και η χρηστή διοίκηση αποτελούν θεμελιώδεις αρχές λειτουργίας της Περιφέρειας Κρήτης και προϋπόθεση για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τη δημόσια διοίκηση. Η ενεργός συμμετοχή των πολιτών, των εργαζομένων και κάθε ενδιαφερόμενου μέρους, καθώς και η αξιοποίηση των διαθέσιμων μηχανισμών αναφοράς και προστασίας, συμβάλλουν στην πρόληψη και αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης, διαφθοράς, βίας και παρενόχλησης, προάγοντας ένα περιβάλλον διαφάνειας, σεβασμού και υπευθυνότητας.
Το Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας της Περιφέρειας Κρήτης παραμένει στη διάθεση πολιτών, εργαζομένων και λοιπών ενδιαφερομένων για ενημέρωση, καθοδήγηση και υποστήριξη σε θέματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές του. Μέσα από τη λειτουργία του συμβάλλει στην ενίσχυση της οργανωσιακής ακεραιότητας, της χρηστής διοίκησης και της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, προωθώντας μια διοίκηση που λειτουργεί με διαφάνεια, αξιοπιστία, αποτελεσματικότητα και σεβασμό προς τον πολίτη.
